موارد مصرف تایید شده دوپامیندوپامین یک کاتکولآمین طبیعی است که به عنوان محرک گیرندههای آلفا و بتا آدرنرژیک و گیرندههای دوپامینرژیک عمل میکند. موارد مصرف رسمی آن شامل موارد زیر است:
اصلاح وضعیت همودینامیک در شوک
- دوپامین برای بهبود وضعیت فشار خون، برونده قلبی و خونرسانی به بافتها در بزرگسالان و کودکانی که دچار شوک شدهاند تجویز میشود. این شامل شوک ناشی از سکته قلبی، تروما، عفونتهای شدید خون، جراحی قلب باز و نارسایی کلیوی است. در بالین، اثر دارو به شدت به دوز بستگی دارد؛ دوزهای پایین عمدتاً باعث گشادی عروق کلیوی میشوند، دوزهای متوسط قدرت انقباضی قلب را بالا میبرند و دوزهای بالا باعث تنگ شدن عروق محیطی و افزایش فشار خون میشوند.
حمایت از برونده قلبی در نارسایی حاد قلب
- در مواردی که قلب قادر به پمپاژ کافی خون نیست، دوپامین به عنوان یک عامل تقویتکننده قدرت انقباضی برای بهبود عملکرد بطن چپ و افزایش حجم ضربهای استفاده میشود. پزشک باید پایش دقیق نوار قلب را برای شناسایی آریتمیهای احتمالی انجام دهد.
موارد مصرف خارج برچسب دوپامیناین موارد شامل کاربردهایی است که در مطالعات بالینی معتبر تأیید شدهاند اما ممکن است در برچسب رسمی دارو توسط سازمانهای نظارتی ذکر نشده باشند:
درمان فشار خون پایین در نوزادان و نوزادان نارس
- دوپامین به طور گسترده در بخشهای مراقبت ویژه نوزادان برای درمان فشار خون پایین که به جایگزینی مایعات پاسخ نداده است، استفاده میشود. در این جمعیت، دوپامین اغلب به عنوان خط اول درمان در نظر گرفته میشود زیرا به نظر میرسد در افزایش فشار خون سیستمیک در نوزادان موثرتر از سایر داروها عمل میکند. پزشک باید به دقت دوز را بر اساس وزن نوزاد تنظیم کند تا از تاکیکاردی شدید جلوگیری شود.
برادیکاردی (کندی ضربان قلب) مقاوم به درمان
- در دستورالعملهای احیای پیشرفته قلبی، زمانی که آتروپین در درمان کندی ضربان قلب علامتدار موثر واقع نشود، تزریق مداوم دوپامین به عنوان یک گزینه جایگزین برای تحریک ضربان قلب و حفظ فشار خون تا زمان استفاده از ضربانساز (پیسمیکر) توصیه شده است.
نارسایی احتقانی قلب مقاوم به دیورتیکها
- در برخی پروتکلهای مراقبت ویژه، از دوزهای بسیار پایین دوپامین (معروف به دوز کلیوی) در ترکیب با داروهای ادرارآور برای بهبود جریان خون کلیه و تسهیل دفع ادرار در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی شدید که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهند، استفاده میشود. با این حال، شواهد علمی در مورد قطعی بودن این اثر در تمام بیماران همچنان مورد بحث است.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی پزشکان - اهمیت پایش مداوم: به دلیل نیمهعمر بسیار کوتاه دارو (حدود ۲ دقیقه)، تزریق باید به صورت مداوم و از طریق پمپ تزریق انجام شود. پایش تهاجمی یا غیرتهاجمی فشار خون و ضربان قلب در تمام طول درمان الزامی است.
- خطر نشت دارو به بافت: نشت دوپامین از رگ به بافتهای اطراف میتواند منجر به نکروز و مرگ بافتی شدید شود. در صورت بروز این اتفاق، استفاده از پنتولامین به عنوان پادزهر در ناحیه نشت توصیه میشود. ترجیحاً دارو باید از طریق ورید مرکزی تزریق گردد.
- اصلاح حجم خون پیش از شروع: دوپامین نباید پیش از اصلاح کمحجمی خون (هایپوولمی) مصرف شود. اگر بیمار دچار کمبود مایعات باشد، شروع دوپامین ممکن است باعث ایسکمی بافتی و آریتمی شود بدون آنکه فشار خون را به طور موثر تثبیت کند.
- تداخل با مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز: در بیمارانی که از این دسته داروهای ضد افسردگی استفاده میکنند، اثر دوپامین به شدت تقویت میشود و دوز شروع باید به یکدهم دوز معمول کاهش یابد تا از بحران فشار خون جلوگیری شود.
