موارد مصرف تایید شده ایمنوگلوبولین هاریاین موارد بر اساس دستورالعملهای سختگیرانه سازمانهای بهداشتی بینالمللی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری مرگبار هاری است:
پیشگیری پس از مواجهه در افراد غیر ایمن
- مهمترین و اصلیترین مورد مصرف این دارو، استفاده در افرادی است که توسط حیوان مشکوک به هاری گزیده شدهاند و قبلاً واکسینه نشدهاند. این دارو باید در تمام موارد مواجهه درجه ۳ (خراشهای عمیق، گازگرفتگیهای متعدد یا آلودگی غشاهای مخاطی با بزاق حیوان) تجویز شود. نقش اصلی آن فراهم کردن آنتیبادیهای آماده برای خنثیسازی ویروس در محل جراحت، قبل از تولید آنتیبادی توسط بدن در پاسخ به واکسن است.
مدیریت جراحتهای پرخطر و وسیع
در مواردی که گزش در نواحی با عصبدهی بالا مانند صورت، گردن یا دستها رخ داده باشد، خطر ورود سریع ویروس به سیستم عصبی مرکزی بسیار زیاد است. در این شرایط، تزریق مستقیم ایمنوگلوبولین در اطراف و داخل جراحت برای متوقف کردن پیشروی ویروس الزامی است.
نکات کاربردی برای پزشک در تجویز تایید شده: - این دارو باید فقط یک بار و در شروع پروتکل پیشگیری تجویز شود.
- اگر تزریق واکسن شروع شده باشد، ایمنوگلوبولین هاری حداکثر تا روز هفتم پس از اولین دوز واکسن قابل تجویز است؛ پس از آن، به دلیل تولید آنتیبادی توسط بدن، تجویز آن توصیه نمیشود.
- بیشترین مقدار ممکن از دوز دارو باید در اطراف زخم تزریق شود و باقیمانده آن به صورت عضلانی در محلی دور از محل تزریق واکسن تزریق گردد.
موارد مصرف خارج برچسب ایمنوگلوبولین هاریدر پزشکی بینالمللی، موارد خارج برچسب برای این دارو بسیار محدود است، زیرا این یک فرآورده بیولوژیک بسیار اختصاصی و گرانقیمت است. با این حال، در شرایط خاص بالینی زیر مورد توجه قرار میگیرد:
بیماران دارای نقص ایمنی شدید
- در بیمارانی که دچار نقص ایمنی بسیار شدید هستند (مانند مبتلایان به مراحل پیشرفته ایدز یا افرادی که داروهای سرکوبکننده ایمنی قوی دریافت میکنند)، حتی اگر قبلاً واکسینه شده باشند، پزشکان ممکن است به صورت خارج برچسب تصمیم به تجویز مجدد ایمنوگلوبولین هاری در صورت مواجهه جدید بگیرند. دلیل این امر، احتمال عدم پاسخگویی مناسب سیستم ایمنی بیمار به واکسنهای یادآور است.
مواژهه غیرمعمول با گونههای خاص
- در برخی مطالعات موردی بینالمللی، در صورتی که فرد با گونههای خاصی از خفاشها یا پستانداران وحشی در مناطق با شیوع بالای سویههای جهشیافته تماس داشته باشد، حتی اگر جراحت ظاهری مشهود نباشد (مانند پیدا کردن خفاش در اتاق خواب فرد خوابیده)، پزشکان ممکن است بر اساس قضاوت بالینی از این دارو برای اطمینان کامل استفاده کنند.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی پزشکان - محاسبه دقیق دوز: دوز دارو باید دقیقاً بر اساس وزن بیمار محاسبه شود (معمولاً ۲۰ واحد بینالمللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برای نوع انسانی). مصرف بیش از حد میتواند باعث مهار پاسخ سیستم ایمنی به واکسن هاری شود.
- تداخل با واکسنهای زنده: به دلیل وجود آنتیبادیها، این دارو میتواند با پاسخ ایمنی به واکسنهای زنده (مانند سرخک یا سرخجه) تداخل ایجاد کند. توصیه میشود بین تزریق این دارو و واکسنهای زنده حداقل ۴ ماه فاصله باشد.
- شستشوی زخم: پزشک باید به یاد داشته باشد که هیچ دارویی جایگزین شستشوی فوری و کامل زخم با آب و صابون به مدت حداقل ۱۵ دقیقه نمیشود؛ ایمنوگلوبولین مرحله دوم دفاع فیزیکی و شیمیایی است.
