موارد مصرف تایید شده و تحلیل بالینیهیدروکورتیزون موضعی چشمی برای کنترل شرایط التهابی پاسخدهنده به استروئید در بخش جلویی چشم تجویز میشود. کاربردهای اصلی آن شامل موارد زیر است:
۱. التهاب ملتحمه غیرعفونی
- این دارو برای درمان انواع التهابهای ملتحمه از جمله مدلهای آلرژیک، بهاری و التهابهای ناشی از عوامل شیمیایی یا حرارتی تایید شده است.
- تحلیل بالینی: هیدروکورتیزون با مهار تجمع سلولهای التهابی و کاهش نفوذپذیری مویرگها، به سرعت قرمزی، ادم و خارش را تسکین میدهد. به دلیل قدرت کمتر نسبت به استروئیدهای قوی (مانند دگزامتازون)، برای موارد با شدت کمتر یا درمانهای کوتاهمدت انتخاب مناسبی است.
۲. التهاب پلک و بخشهای خارجی
- درمان التهابهای لبه پلک که منشأ عفونی ندارند و همچنین واکنشهای حساسیتی پوست پلک که به چشم سرایت کردهاند.
- تحلیل بالینی: در موارد درماتیت پلک، استفاده از فرم پماد چشمی به دلیل ایمنی بالاتر در صورت تماس ناخواسته با سطح کره چشم، نسبت به کرمهای پوستی ارجحیت دارد.
۳. التهاب قرنیه و بخش جلویی کره چشم
- درمان التهابهای سطحی قرنیه و بخشهای عمقیتر مانند التهاب صلبیه و اپیاسکلریت که به درمانهای استروئیدی پاسخ میدهند.
- تحلیل بالینی: پزشک باید پیش از تجویز، از سالم بودن سطح قرنیه (عدم وجود نقص اپیتلیال) اطمینان حاصل کند، زیرا استروئیدها میتوانند ترمیم بافتی را به تأخیر بیندازند.
۴. آسیبهای ناشی از اجسام خارجی یا سوختگی
- پس از خروج اجسام خارجی غیرعفونی یا پس از سوختگیهای شیمیایی خفیف برای کاهش اسکار و کنترل پاسخهای ایمنی شدید.
موارد مصرف خارج برچسب در برخی شرایط بالینی، پزشکان بر اساس تجربه و مطالعات ثانویه از هیدروکورتیزون چشمی در موارد زیر استفاده میکنند:
۱. مدیریت پس از اعمال جراحی جزئی
- استفاده برای کنترل التهاب پس از جراحیهای سطحی ملتحمه یا پلک که نیاز به استروئیدهای بسیار قوی ندارند.
- تحلیل بالینی: استفاده از یک استروئید ملایم مانند هیدروکورتیزون ریسک افزایش فشار داخل چشم را نسبت به داروهای قویتر کاهش میدهد، که این موضوع در بیماران مستعد به گلوکوم حائز اهمیت است.
۲. سندرم خشکی چشم شدید همراه با التهاب
- در برخی پروتکلها، از این دارو به صورت دورهای و کوتاه برای شکستن چرخه التهابی در بیماران مبتلا به خشکی چشم مزمن استفاده میشود.
- تحلیل بالینی: این دارو میتواند به بهبود پایداری لایه اشکی از طریق کاهش واسطههای التهابی در سطح چشم کمک کند.
۳. التهابهای ناشی از استفاده از لنز تماسی
- در مواردی که استفاده از لنز باعث ایجاد واکنشهای پاپیلاری در ملتحمه پشت پلک شده است.
- تحلیل بالینی: در این موارد قطع لنز همزمان با دوره کوتاه مصرف هیدروکورتیزون میتواند به سرعت علائم را برطرف کند.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی توسط پزشک - پایش فشار داخل چشم: اگرچه هیدروکورتیزون پتانسیل کمتری برای افزایش فشار چشم دارد، اما در صورت مصرف بیش از ده روز، اندازهگیری فشار داخل چشم و معاینه با لامپ شکافدار برای بررسی احتمال ایجاد کاتاراکت یا عفونت ثانویه الزامی است.
- رد عفونتهای ویروسی: مصرف این دارو در موارد مشکوک به هرپس سیمپلکس قرنیه (تبخال چشمی) اکیداً ممنوع است و میتواند منجر به سوراخ شدن قرنیه شود.
- توصیه به بیمار: به بیمار آموزش دهید که نوک لوله پماد یا قطرهچکان نباید با سطح چشم یا مژهها تماس پیدا کند تا از آلودگی دارو جلوگیری شود.