موارد مصرف تایید شده پامیدرونات سدیماین موارد دارای تاییدیه رسمی از مراجع نظارتی بینالمللی هستند و پروتکلهای درمانی مشخصی برای آنها وجود دارد:
درمان افزایش کلسیم خون ناشی از بدخیمی
- پامیدرونات برای مدیریت اورژانسی افزایش سطح کلسیم خون در بیماران مبتلا به سرطان تایید شده است. این دارو با مهار فعالیت سلولهای استخوانخوار، آزادسازی کلسیم از استخوان به خون را متوقف میکند. در بالین، دوزهای ۶۰ تا ۹۰ میلیگرمی به صورت تزریق وریدی آهسته طی ۲ تا ۲۴ ساعت تجویز میشود. نکته بالینی مهم، هیدراتاسیون کافی بیمار پیش از شروع درمان است.
ضایعات استخوانی ناشی از میلوم مولتیپل
- پامیدرونات به منظور کاهش خطر شکستگیهای پاتولوژیک، نیاز به پرتودرمانی برای درد استخوان و کاهش نیاز به جراحیهای ارتوپدی در بیماران مبتلا به میلوم مولتیپل تایید شده است. دوز استاندارد ۹۰ میلیگرم به صورت تزریق وریدی ماهانه است که بهبود کیفیت زندگی بیمار را به همراه دارد.
متاستازهای استخوانی ناشی از سرطان سینه
- در بیمارانی که دچار ضایعات استخوانی تخریبی ناشی از سرطان سینه هستند، پامیدرونات در ترکیب با درمانهای استاندارد ضد سرطان تجویز میشود تا از حوادث مربوط به اسکلت جلوگیری کند. مصرف طولانیمدت این دارو پایداری ساختار استخوان را در مناطق درگیر افزایش میدهد.
بیماری پاژه استخوان
- برای بیمارانی که دچار علائم شدید یا خطر عوارض ناشی از بیماری پاژه هستند، پامیدرونات یک درمان خط اول محسوب میشود. این دارو باعث نرمال شدن سطح آنزیم فسفاتاز قلیایی و کاهش بازگرداندن استخوان میشود. معمولاً دوز ۳۰ میلیگرم طی سه روز متوالی برای این بیماران تجویز میگردد.
موارد مصرف خارج برچسب پامیدرونات سدیماین موارد بر اساس شواهد علمی مستند در منابع پزشکی معتبر (مانند لکسیکامپ) و تجربه بالینی متخصصان به کار میروند:
پوکی استخوان ناشی از مصرف کورتونها
- در بیمارانی که به دلیل بیماریهای التهابی مزمن از دوزهای بالای کورتون استفاده میکنند و قادر به تحمل بیسفسفوناتهای خوراکی نیستند، پامیدرونات وریدی به عنوان یک جایگزین موثر برای حفظ تراکم استخوان به کار میرود.
بیماری استخوانسازی ناقص در اطفال
- اگرچه تاییدیه رسمی عمومی برای کودکان ندارد، اما پامیدرونات یکی از رایجترین داروها در طب اطفال برای درمان این بیماری ژنتیکی است. این دارو باعث افزایش تراکم معدنی استخوان، کاهش نرخ شکستگی و بهبود توانایی حرکتی در کودکان مبتلا به شکنندگی استخوان میشود.
پوکی استخوان شدید در زنان یائسه
- در مواردی که بیمار دچار پوکی استخوان شدید است و به دلایل گوارشی یا عدم جذب، نمیتواند از داروهای خوراکی مانند آلندرونیت استفاده کند، تزریق دورهای پامیدرونات (به طور معمول هر ۳ تا ۶ ماه) یک گزینه درمانی خارج برچسب معتبر است.
سندرم درد منطقهای پیچیده
- برخی شواهد بالینی نشان میدهند که تزریق پامیدرونات در مراحل اولیه این سندرم میتواند درد استخوانی و التهاب موضعی را کاهش دهد. مکانیسم احتمالی آن مهار آزادسازی مواد التهابی از بافت استخوان است.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی پزشکان - پایش عملکرد کلیوی: پامیدرونات پتانسیل سمیت کلیوی دارد. پیش از هر نوبت تزریق، سنجش سطح کراتینین خون الزامی است. در صورت کاهش عملکرد کلیه، دوز دارو باید تعدیل یا زمان تزریق طولانیتر شود.
- واکنش فاز حاد: حدود ۲۰ درصد از بیماران پس از اولین تزریق دچار علائم شبه آنفولانزا (تب، لرز و بدندرد) میشوند. تجویز استامینوفن پیش از تزریق میتواند این علائم را کنترل کند.
- پیشگیری از کمبود کلسیم: در بیمارانی که برای ضایعات استخوانی درمان میشوند، پایش سطح کلسیم، منیزیم و فسفات خون ضروری است تا از بروز افت شدید کلسیم جلوگیری شود.
