موارد مصرف تایید شده
دگزامتازون چشمی به عنوان یک کورتیکواستروئید سنتزی قوی، برای مهار پاسخهای التهابی ناشی از عوامل مکانیکی، شیمیایی یا ایمونولوژیک در بافتهای مختلف چشم تجویز میشود:
۱. التهاب ملتحمه و بخش قدامی چشم
- درمان شرایط التهابی غیرعفونی که به استروئید پاسخ میدهند، مانند التهاب ملتحمه آلرژیک شدید و التهاب قرنیه.
- توضیح بالینی: دگزامتازون با پایداری غشای لیزوزومی و مهار آزادسازی واسطههای التهابی، قرمزی، ادم و نفوذ سلولهای دفاعی را به سرعت کاهش میدهد. پزشک باید پیش از تجویز، از عدم وجود عفونت فعال باکتریایی یا ویروسی اطمینان حاصل کند، زیرا استروئیدها میتوانند سد دفاعی طبیعی را تضعیف کنند.
۲. یووئیت قدامی حاد و مزمن
- مدیریت التهاب عنبیه و جسم مژگانی که میتواند منجر به چسبندگیهای داخل چشمی شود.
- توضیح بالینی: در موارد یووئیت، استفاده از دگزامتازون برای جلوگیری از تشکیل چسبندگی بین عنبیه و عدسی حیاتی است. پزشک باید فشار داخل چشمی را به طور مرتب پایش کند، زیرا دگزامتازون پتانسیل بالایی در افزایش فشار چشم در این بیماران دارد.
۳. آسیبهای ناشی از سوختگیهای شیمیایی، حرارتی یا تابشی
- جلوگیری از پاسخ التهابی شدید و تشکیل بافت جوشگاهی پس از آسیبهای فیزیکی به سطح چشم.
- توضیح بالینی: تجویز زودهنگام دگزامتازون به کاهش نئواسکولاریزاسیون یا همان رگزایی غیرطبیعی قرنیه کمک میکند. با این حال، مصرف آن در مراحل دیررس ترمیم زخم قرنیه ممکن است باعث نازک شدن استروما و افزایش خطر سوراخ شدن کره چشم شود.
۴. مدیریت التهاب پس از جراحی
- کنترل ادم و پاسخهای ایمنی پس از عملهای جراحی داخل چشمی مانند آبمروارید یا جراحیهای انکساری.
- توضیح بالینی: دگزامتازون به کاهش درد و ناراحتی پس از عمل کمک کرده و شفافیت قرنیه را حفظ میکند. پزشک باید توجه داشته باشد که مصرف طولانیمدت میتواند خطر عفونتهای ثانویه قارچی یا ویروسی را افزایش دهد.
موارد مصرف خارج برچسب
کاربردهای زیر بر اساس مطالعات بالینی و تجربه متخصصان در شرایط خاص تجویز میشوند:
۱. ادم ماکولای سیستوئید
- تجمع مایع در ناحیه مرکزی شبکیه که ممکن است پس از جراحی یا به دلیل بیماریهای عروقی رخ دهد.
- توضیح بالینی: اگرچه قطرههای چشمی نفوذ محدودی به بخش خلفی چشم دارند، اما در موارد خاص یا به عنوان درمان کمکی همراه با داروهای دیگر، دگزامتازون برای کاهش نشت عروقی در شبکیه به کار میرود.
۲. کراتیت حاشیهای ناشی از حساسیت به باکتری
- التهاب قرنیه که ناشی از پاسخ ایمنی به سموم باکتریایی (مانند استافیلوکوک) است و نه خودِ عفونت مستقیم.
- توضیح بالینی: در این موارد، استفاده از دگزامتازون برای خاموش کردن پاسخ ایمنی مخرب در حاشیه قرنیه ضروری است. معمولاً این درمان باید با یک آنتیبیوتیک پوششی همراه باشد تا از تکثیر باکتریهای محرک جلوگیری شود.
۳. پیشگیری از پسزدن پیوند قرنیه
- مدیریت سیستم ایمنی پس از انجام جراحی پیوند قرنیه برای جلوگیری از حمله سلولهای دفاعی به بافت جدید.
- توضیح بالینی: دگزامتازون با مهار تکثیر لنفوسیتها، شانس بقای پیوند را به طور معناداری افزایش میدهد. دوز مصرفی معمولاً بر اساس شدت واکنش ایمنی و شفافیت بافت پیوندی توسط جراح تنظیم میشود.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی توسط پزشک
- پدیده بازگشت التهاب: از قطع ناگهانی دگزامتازون در درمانهای طولانیمدت خودداری کنید. کاهش تدریجی دوز برای جلوگیری از بازگشت شدید علائم التهابی الزامی است.
- خطر آبسیاه و آبمروارید: پزشک موظف است در تمام بیمارانی که بیش از ده روز از این دارو استفاده میکنند، فشار داخل چشمی را اندازهگیری کرده و عدسی را از نظر شفافیت بررسی کند.
- تشخیص افتراقی: در زخمهای قرنیه که به درمان با دگزامتازون پاسخ نمیدهند، همیشه باید احتمال عفونت قارچی یا آکانتامبا را مد نظر قرار داد، زیرا استروئیدها میتوانند ظاهر این عفونتها را تغییر دهند.
سلام وقتتون بخیر من مشکل فشار منفی روی پرده گوشم دارم دکتر گفتن قطره دگزا مصرف بکنم باید این قطره رو بخرم؟روش مصرفش چطوره؟