موارد مصرف تایید شده تربوتالیناین موارد توسط سازمانهای نظارتی جهانی نظیر سازمان غذا و داروی آمریکا تایید شدهاند و دارای پروتکلهای دوزاژ مشخص در درمانهای تنفسی هستند:
مدیریت آسم و برونکواسپاسم حاد
- تربوتالین برای پیشگیری و درمان برونکواسپاسم در بیماران مبتلا به آسم مقاوم و سایر بیماریهای انسدادی برگشتپذیر ریوی تجویز میشود. این دارو با شل کردن عضلات صاف مجاری هوایی، باعث اتساع سریع برونشها میگردد. در محیط بالینی، فرم تزریقی آن در مواردی که درمانهای استنشاقی پاسخگو نیستند یا بیمار توانایی همکاری در استفاده از اسپری را ندارد، به عنوان یک درمان نجاتبخش در وضعیتهای اورژانسی آسم مورد استفاده قرار میگیرد.
بیماری انسدادی مزمن ریوی
- در بیماران مبتلا به برونشیت مزمن و آمفیزم، تربوتالین به عنوان یک برونکودیلاتور برای بهبود جریان هوا و کاهش تنگی نفس تجویز میشود. پزشک باید توجه داشته باشد که در بیماران مسن با سابقه بیماریهای قلبی، پایش ضربان قلب و فشار خون هنگام مصرف این دارو ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسب تربوتالینپزشکان بر اساس شواهد علمی و دستورالعملهای انجمنهای تخصصی، در موارد زیر نیز از تربوتالین استفاده میکنند:
توقف موقت زایمان زودرس
- یکی از پرکاربردترین موارد استفاده خارج برچسب تربوتالین، مهار انقباضات رحمی در زایمانهای زودرس است. این دارو با اثر بر گیرندههای بتا-۲ در عضلات رحم، باعث شل شدن رحم و توقف موقت انقباضات میشود. با این حال، سازمانهای معتبر جهانی هشدار میدهند که استفاده از فرم تزریقی نباید بیش از ۴۸ تا ۷۲ ساعت به طول بیانجامد و استفاده خوراکی آن برای پیشگیری طولانیمدت از زایمان زودرس به دلیل خطرات قلبی برای مادر منع شده است.
درمان پریاپیسم (نعوظ ماندگار)
- تربوتالین در درمان برخی انواع پریاپیسم ناشی از داروهای تزریقی یا بیماریهای خاص به کار میرود. دوزهای خوراکی یا زیرجلدی این دارو میتوانند با تحریک گیرندههای بتا-۲ و شل کردن عضلات صاف عروقی، به کاهش احتقان خونی کمک کنند. این روش معمولاً زمانی استفاده میشود که روشهای تهاجمیتر در دسترس نباشند.
بیماری ذخیرهای گلیکوژن
- در برخی مطالعات بالینی محدود، از تربوتالین برای مدیریت افت قند خون شبانه در کودکان مبتلا به بیماری ذخیرهای گلیکوژن نوع یک استفاده شده است. این دارو با تحریک گلوکونئوژنز و گلیکوژنولیز به حفظ سطح قند خون کمک میکند، هرچند این کاربرد بسیار تخصصی بوده و نیازمند پایش دقیق است.
نکات کاربردی برای مدیریت بالینی پزشکان - پایش سطح پتاسیم: به دلیل انتقال پتاسیم از فضای خارج سلولی به داخل سلول، مصرف دوزهای بالای تربوتالین (بهویژه فرم تزریقی) میتواند منجر به کاهش پتاسیم خون شود. پایش الکترولیتها در بیماران بستری الزامی است.
- اثرات قلبی و عروقی: اگرچه تربوتالین نسبت به گیرندههای بتا-۲ انتخابی عمل میکند، اما در دوزهای بالا میتواند گیرندههای بتا-۱ قلبی را نیز تحریک کند. در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، پرکاری تیروئید یا آریتمی قلبی، تجویز باید با احتیاط فراوان انجام شود.
- تداخل با مسدودکنندههای بتا: مصرف همزمان داروهای مهارکننده بتا (نظیر پروپرانولول) اثرات تربوتالین را خنثی کرده و میتواند باعث تنگی نفس شدید در بیماران آسمی شود.
- هشدار در دیابت: تربوتالین میتواند باعث افزایش قند خون شود. در بیماران دیابتی که تحت درمان با دوزهای بالای این دارو هستند، تنظیم دوز انسولین یا داروهای خوراکی قند خون ممکن است ضرورت یابد.
